نقش مهم مامور حراست و نگهبانی در دنیای امروز قابل چشم پوشی نیست. این افراد متخصص و متعهد در مکان های بی شماری مانند شرکت ها، کارخانه ها، مدارس، دانشگاه ها، بانک ها و سایر موسسات مهم به کار حفاظت و پاسداری مشغول هستند. اما وظیفه آن به حفاظت از اماکن محدود نمی شود. مامور حراست، افراد حاضر در محل را از آسیب محافظت کرده و به عنوان یک عامل بازدارنده قوی برای خرابکاران احتمالی نیز عمل می کنند.
اما چه موقع یک سازمان به نیروی حراست نیاز دارد؟ نرم افزار حراست و انتظامات چه کاری انجام می دهد؟ در ادامه به تمامی این سوالات پاسخ خواهیم داد. با ما همراه باشید.
حراست و نگهبانی در سازمان ها چرا و چگونه انجام می شود؟
امنیت یکی از پایههای اصلی پایداری هر کسبوکار است. بدون وجود امنیت، سرمایههای انسانی و مالی در معرض خطر قرار میگیرند. تهدیدها میتوانند از یک سرقت کوچک تا حملات عمدی و آسیبهای جانی متفاوت باشند. حضور نیروهای حراست و نگهبانی میتواند این تهدیدها را شناسایی، کنترل و کاهش دهد.
نقشها و وظایف حراست و نگهبانی
محافظت از اموال سازمان: جلوگیری از سرقت تجهیزات، کالا و داراییهای سازمان.
تأمین امنیت پرسنل و مشتریان: ایجاد محیطی ایمن و آرام برای کارکنان و مراجعهکنندگان.
کنترل دسترسی: نظارت بر ورود و خروج افراد به ساختمانها و بخشهای حساس.
پیشگیری از تهدیدهای بالقوه: شناسایی موقعیتهای مشکوک و مداخله قبل از وقوع حادثه.
مدیریت بحران: واکنش سریع در شرایط اضطراری مانند آتشسوزی، درگیری یا بلایای طبیعی.
جلوگیری از وقوع جرم با وجود مامور حراست و نگهبانی
حضور نگهبان یا افسر حراست خود یک عامل بازدارنده است و احتمال وقوع جرم را بهطور چشمگیری کاهش میدهد. نیروهای حراست با ایجاد حس امنیت در محیط، مهاجمان بالقوه را از اقدام بازمیدارند. همچنین در صورت مشاهده شرایط مشکوک، بهسرعت واکنش نشان داده و از بروز خسارت یا آسیب جلوگیری میکنند.
گوش به زنگ بودن
کار حراست و نگهبانی، همیشه یک چشم و گوش اضافه به مدیران می دهد. حضور هدفمند این افراد در انبوهی از سناریوهای احتمالی از بروز تنش داخل شرکت گرفته تا تهدیدهای بیرونی موثر بوده و منجر به اقدام سریع، به موقع و آگاهانه خواهد شد. گاها افراد نشانه های خطر در پرسنل، مراجعه کنندگان و مشتریان را تشخیص نمی دهند، اما یک نیروی امنیتی با گوش به زنگ بودن، تمامی موارد خطرناک را بررسی کرده و فضایی مثبت و فعال در سازمان شما ایجاد خواهد کرد.
بهبود ارائه خدمات به مشتریان با مامور حراست و نگهبانی
وظیفه حراست تنها حفاظت از داراییهای سازمان نیست، بلکه شامل حمایت از حقوق و امنیت مشتریان نیز میشود. حضور نگهبان علاوه بر ایجاد محیطی امن، باعث جلب اعتماد و آرامش خاطر مراجعهکنندگان خواهد شد. بسیاری از نگهبانان در عمل با راهنمایی و کمک به مشتریان، تصویری مثبت و حرفهای از سازمان ارائه میدهند و این موضوع بر برداشت اولیه و رضایت آنان اثر مستقیم دارد.
کنترل جمعیت
در کسبوکارهایی که رفتوآمد بالا دارند یا میزبان سمینار و رویداد هستند، حضور نیروهای حراست ضروری است. برای مثال، در ورودی یک کلینیک، نگهبان با کنترل عبور و مرور، هم امنیت پرسنل و مراجعان را تأمین میکند و هم از ازدحام و شلوغی جلوگیری مینماید.
مطلب مرتبط: انجام عملیات امنیتی و حراستی سازمان با ابزارهای SOAR
شیفت های مختلف کاری
حضور کارکنان در شیفت شب یا ساعات پایانی روز میتواند خطراتی برای پرسنل و شرکت ایجاد کند. نگهبانان با تأمین امنیت در این ساعات، از وقوع حادثه جلوگیری کرده و آرامش خاطر کارمندان شیفتهای مختلف را فراهم میکنند.
پیشگیری از خرابکاری
خطر خرابکاری فقط محدود به سرقت یا تهدید جانی نیست؛ گاهی هدف آسیب رساندن به اموال سازمان است، از شکستن شیشهها تا تخریب تجهیزات. حضور نیروهای حراست، این افراد را از سازمان دور نگه میدارد و از هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
تعمیرات و بازسازی
در زمان تعمیر یا بازسازی ساختمان، اموال سازمان در معرض سرقت، خرابکاری و آسیب قرار دارند. حضور نیروهای حراست، همراه با نصب دوربین و سیستم کنترل دسترسی، این خطرات را کاهش داده و عبور و مرور افراد را تحت نظر قرار میدهد.
در چه مکان هایی از نگهبان و نیروی حراستی استفاده می شود؟
ماهیت همه کاره بودن کار حراست و نگهبانی، باعث شده تا در محیط های مختلف از فضاهای تجاری گرفته تا اجتماعات عمومی و خصوصی به کار گرفته شوند. در ادامه به بررسی مهم ترین فضاهایی که به حضور نیروی نگهبان احتیاج دارند می پردازیم:
املاک تجاری: مامور حراست و نگهبانی معمولا در مکان های تجاری مانند ساختمان های دولتی اداری، مراکز خرید و بانک ها خدمت می کنند. وظایف آن ها شامل نظارت بر فضا، تضمین امنیت کارکنان، مراجعه کنندگان و اموال در کنار نظارت بر رعایت قوانین و مقررات آن مکان تجاری است.
در مکان های تجاری معمولا پرسنل به عنوان سد اولیه حفاظت در ورودی حضور داشته و از بروز سرقت، فعالیت های خرابکارانه جلوگیری می کنند. بعلاوه معمولا تیم حراست برای مدیریت بحران هایی مانند فوریت های پزشکی و آتش سوزی آموزش دیده و باعث ایجاد حس امنیت و آرامش در کارکنان و مشتریان می شوند.
بلوک های مسکونی: مجتمع های مسکونی بزرگ و برج های چند طبقه نیز می توانند از کار حراست و نگهبانی برای نظارت بر اموال، جلوگیری از ورودهای غیرمجاز و برخورد در شرایط اضطراری بهره ببرند.
در مناطق مسکونی، وجود نگهبان به عنوان یک عامل بازدارنده قابل مشاهده توسط مهاجمین تلقی می شود. هم چنین مامور حراست به برقراری نظم، رعایت قوانین مجتمع و هماهنگی بین ساکنین کمک می کند.
رویدادهای عمومی و خصوصی: کنسرت ها، جشنواره ها و عروسی ها تنها چند نمونه از مناسبت های عمومی و خصوصی هستند که وجود مامور حراست و نگهبانی در آن ها ضروری است. کار حراست و نگهبانی در این رویدادها، حفظ امنیت شرکت کنندگان، کنترل دسترسی افراد به مراسم و رسیدگی به شرایط اضطراری است.
مامور حراست با مدیریت جمعیت و کنترل دسترسی افراد به مکان های مجاز، نظم و امنیت را برقرار کرده و بعلاوه در مواقع اضطراری مانند مسائل پزشکی و یا تخلیه سریع، به شرکت کنندگان کمک می کند.
مزایای استفاده از تیم حراست و نگهبانی
استفاده از مامور حراست و نگهبانی، مزایای متعددی دارد:
افزایش ایمنی و امنیت؛ حضور مامور حراست و نگهبانی، احساس امنیت را برای افراد و سازمانها ایجاد میکند و کمک میکند تهدیدهای احتمالی شناسایی و مدیریت شوند.
بازدارندگی بصری حضور نیروها، افراد متخلف را از اقدام منصرف میکند و کار خرابکاران را سخت مینماید.
اجرای قوانین و مقررات؛ کار حراست و نگهبانی، اجرای دستورالعمل ها و ایجاد نظم و امنیت در سایه قوانین است.
رضایت مشتریان؛ در محیط های تجاری، وجود مامور حراست حس امنیت برای پرسنل و البته مشتریان به همراه داشته که بهره وری پرسنل و رضایت مراجعه کنندگان را افزایش می دهد.
پاسخگویی سریع در شرایط اضطراری؛ مامور حراست برای رسیدگی به شرایط اضطراری مانند آتش سوزی و حوادث پزشکی آموزش دیده اند و به جلوگیری از صدمات و نجات جان افراد کمک می کنند.
تجهیزات مورد نیاز حراست و حفاظت در سازمان ها چیست؟
نیروهای حراست وظایف متنوعی دارند؛ از گشت زنی و کنترل تردد ارباب رجوع گرفته تا راهنمایی مراجعان و نظارت بر امنیت کلی سازمان. برای انجام مؤثر این وظایف، علاوه بر دانش کافی، به تجهیزات مناسب نیاز دارند. این تجهیزات بسته به نوع سازمان و میزان حساسیت امنیتی آن میتواند شامل ابزارهای دفاعی، نرمافزارهای نظارتی و پوششهای مناسب باشد.
نرم افزار نگهبانی و انتظامات
هر چند کار مامور حراست معمولا یک کار فیزیکی تلقی می شود اما باید بدانید که تکنولوژی می تواند در افزایش امنیت سازمان و ایجاد آرامش، کمکی بزرگ به تیم حراست و نگهبانی باشد. واحد حراست یک سازمان بهره های بسیاری از تجهیزات نرم افزاری برده و با مجهز شدن به انواع دستگاه کنترل تردد و اتوماسیون حراست می تواند سطح امنیت شرکت را به طرز قابل توجهی بالا ببرد.
شاید اولین وسیله ای که با شنیدن نام نرم افزار نگهبانی و انتظامات به ذهن شما می رسد، دوربین مداربسته باشد. دوربینهای مداربسته تنها بخشی از امنیت سازمان هستند و به مراقبت ۲۴ ساعته نیاز دارند . سامانههای اتوماسیون حراست، این محدودیت را برطرف کرده و با نظارت مداوم، راهحلی کامل برای افزایش امنیت سازمان ارائه میکنند.
وظیفه اصلی نرم افزار حراست و نگهبانی، مدیریت تردد خودروها، مدیریت تردد پرسنل و میهمانان و عبور و مرور کالاها و محصولات است. این نرم افزار با سخت افزارهای امنیتی مانند دستگاه های حضور و غیاب، اکسس کنترل ها، گیت های امنیتی و دوربین ها یکپارچه شده و تمام آن چه کار حراست و نگهبانی به آن احتیاج دارد را در اختیار قرار می دهد.
نرم افزار حراست و نگهبانی کسرا به سه بخش عمده تقسیم بندی می شود:
- مدیریت تردد خودرو
- مدیریت تردد مهمان
- مدیریت ورود و خروج کالا
در کنترل تردد خودرو، میتوان عبور و مرور خودروهای مجاز را تعریف و مدیریت کرد. با استفاده از دستگاههای پلاکخوان، گیتهای خودرویی و تکنولوژی RFID، تردد خودروها بهطور کامل تحت نظر قرار گرفته و امنیت سازمان افزایش مییابد.
سیستم مدیریت تردد مهمان، امکان شناسایی و تعریف دسترسی افراد مهمان را فراهم میکند. اطلاعات شخصی، وسایل مجاز، تصویر فرد و نوع خدمات قابل ارائه ثبت میشود و با اتصال به دستگاههای حضور و غیاب، تشخیص چهره و گیتهای عبور و مرور، اجازه تردد مهمانان بهصورت امن کنترل میگردد.
با ماژول مدیریت ورود و خروج کالا کسرا، می توانید درخواست های ورود و ترخیص کالاها، گردش کار و لیست کالاهای مجاز را وارد کرده و با اتصال به ابزارهایی مانند راهبند خودرویی، درب های برقی و قفل های الکترونیکی کار کنترل تردد را انجام و نهایتا از تردد کالاها نیز گزارش هایی جامع در اختیار داشته باشید.
ابزارهای فیزیکی و الکترونیکی انتظامات مورد نیاز مامور حراست و نگهبانی
ابزارهای فیزیکی مورد نیاز کار حراست و نگهبانی را می تواند به دو دسته کلی تقسیم کرد؛ ابزارهای حفاظت شخصی و سخت افزارهایی که با قابلیت یکپارچه سازی با نرم افزارهای حراستی و سیستم کنترل تردد، مورد استفاده قرار می گیرند. ابزارهای فیزیکی مورد نیاز مامور حراست می تواند شامل موارد زیر باشد:
- چراغ قوه پر نور و مجهز به آویز جهت امور گشت زنی، بررسی موانع و حصارها، درب وپنجره ها در شب
- تابلوهای دستی ایست برای متوقف نمودن خودروها
- وسایل ارتباطی مانند بی سیم و تلفن همراه برای ارتباط با سایر نیروهای حراستی و اطلاع رسانی موارد مشکوک
- نورافکن جهت روشن کردن محدوده مورد گشت و دید بهتر برای گشت زنی
- موانع ایست و بازرسی برای کنترل جاده های داخل سازمان، بستن عبور و مرور و جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز
- وسیله نقلیه موتوری یا ماشینی به خصوص در مواردی که حوزه استحفاظی بزرگ است برای گشت موتوری یا ماشینی.
- وسایل حفاظتی و امنیتی مانند باتوم، اسپری فلفل، شوکر، دستبند و …
در کنار تجهیزات و ابزارهای فیزیکی، سخت افزارهای زیر به تنهایی و یا با اتصال به اتوماسیون حراست و انتظامات به کمک ماموران امنیتی سازمان ها می آیند:
- گیت های کنترل تردد
- راهبندهای تردد خودرویی
- دوربین های مدار بسته
- دوربین های نرم افزار پلاک خوان و RFID ها
- دستگاه حضور و غیاب
- اکسس کنترل بیومتریک
- اسکنر اثر انگشت
- درب ها و قفل های برقی
شیفت های کاری مامور حراست و نگهبانی
| نوع شیفت | ساعات کاری معمول | وظایف اصلی | نکات امنیتی |
|---|---|---|---|
| شیفت صبح | 06:00 – 14:00 | گشت اولیه، باز کردن محل، کنترل ورود و خروج پرسنل و مهمانان | بررسی وضعیت محیط، آمادهسازی تجهیزات، ثبت گزارشات اولیه |
| شیفت عصر | 14:00 – 22:00 | ادامه نظارت بر ورود و خروج، گشت زنی، رسیدگی به درخواستها | کنترل تردد خودرو و افراد، شناسایی تهدیدهای احتمالی |
| شیفت شب | 22:00 – 06:00 | حفاظت از محل در غیاب اکثریت پرسنل، گشت زنی، بررسی نقاط کور | افزایش بازدارندگی بصری، مقابله با هرگونه تهدید احتمالی، گزارشدهی وقایع به مدیریت |
| شیفت کوتاه/اضافی | بر اساس نیاز | کنترل محدوده خاص، پشتیبانی از دیگر شیفتها | پوشش نقاط آسیبپذیر، کنترل ترافیک افراد و خودروها، پشتیبانی در مواقع اضطراری |
پوشش مناسب برای مامور حراست و نگهبانی
یونیفرم نگهبانی، متناسب با شغل های مختلف کمی متفاوت است. برای مثال پوشش مناسب نیروی حراست کمی به لباس های فرم انتظامی نزدیک است در حالی که لباس اداری انتظامات و نگهبان ها بیشتر به رنگ های آبی روشن و طوسی بوده و برای انجام امور مختلف بسیار راحت و باکیفیت است. اما در مجموع پوشش مناسب مامور حراست و نگهبانی دارای موارد زیر است:
- پیراهن : همان طور که گفته شد، پیراهن می تواند شامل طرحی مشابه با نیروی ها انتظامی باشد. در بقیه موارد پیراهن هایی با رنگ آبی روشن، سفید یا طوسی با طرح ساده، جیب دار و جنس مرغوب در نظر گرفته می شود.
- شلوار : شلوارهای راسته بدون پیله با جیب های داخلی و رنگ های نوک مدادی، آبی تیره و گاها خطوط سفید برای جدا سازی فرم از سایر افراد مناسب است.
- کلاه : معمولا کلاه های نقاب هلالی با آرم مرکز انتظام برای نگهبانی در فضای باز در نظر گرفته می شود. برای نگهبانی در فضای بسته در بسیاری موارد فرم نیاز به کلاه ندارد.
- بادگیر : به منظور حفاظت در برابر سرما و باران برای نیروهایی که کار گشت زنی و یا نگهبانی در فضاهای بزرگ و باز را انجام می دهند بادگیرهایی سبک و ضدآب با نوارهای شبرنگ در نظر گرفته می شود. جنس این بادگیرها از مشما بوده و دارای آرم شرکت یا مرکز انتظام نیز هستند.
- پانچو : در مکان های با بارندگی های شدید، می توان به جای بادگیر از پانچو استفاده کرد. پانجوها نیز از جنس مشمائی و با شبرنگ هستند.
- کاپشن : به مظور حفاظت در برابر سرما در فصول سرد سال، بسته به نوع رنگ و فرمی که برای تیم نگهبانی در نظر گرفته شده کاپشن هایی ضخیم با جنس مرغوب و جیب برای نگهداری وسایل برای کار نگهبانی و حراست لازم است. این کاپشن ها گاها دارای شبرنگ نیز هستند.
تفاوت حراست و نگهبانی در سازمان ها چیست؟
وظیفه اصلی حراست و نگهبانی، تأمین امنیت سازمان، حفاظت از اموال و جلوگیری از خرابکاری است. نگهبانی معمولاً به فعالیت یک یا چند نیروی حفاظتی در مکان مشخص گفته میشود، در حالی که حراست شامل تیمی از نیروها برای حفاظت گستردهتر سازمان است.
مامور حراست وظایفی مانند:
- کنترل روزانه موانع، حصارها و مرزهای سازمان
- کنترل درب ها و پنجره ها، راهروها، محل های نفوذ و نقاط کور پست دهی به خصوص در شب ها
- نظارت بر نرم افزار اتوماسیون حراست و نگهبانی
- آماده بودن برای مقابله با موارد ناگهانی و حوادث
- کنترل عبور و مرور پرسنل، خودروها، مهمانان و کالاها
- گشت زنی دائمی در حوزه استحفاظی و گزارش دهی موارد مشکوک
- آشنایی کامل با نکات دفاع شخصی، مقابله با مهاجم، کمک های اولیه و اقدامات در شرایط اضطراری
- آگاهی کامل از حوزه مورد حراست، شیفتها، نقاط قوت و ضعف سیستم حفاظتی
- حضور در راس ساعت تعیین شده و انتقال کامل شیفت به نگهبان بعدی قبل از رفتن
- امانت داری، رازداری و عدم افشای اطلاعات
جمع بندی مقاله وظیفه مامور حراست و نگهبانی سازمان ها
راه اندازی و بزرگ کردن یک کسب و کار، دغدغه اصلی هر مدیری است. اما جلوگیری از اقدامات خرابکارانه و حفاظت از آن نیز، به اندازه اداره خود شرکت مهم، ضروری و اجتناب ناپذیر است. حتی اگر اوضاع در سازمان شما آرام بخش به نظر می رسد، هرگز خود را درگیر توهم امن بودن شرکت نکنید. مدیر عامل سابق شرکت اینتل در مدح داشتن نیروهای حراستی و امنیتی می گوید:”شرکت ها دو دسته اند: شرکت هایی که از آن ها سرقت شده و شرکت هایی که هنوز نمی دانند از آن ها سرقت شده.”
بدون شک داشتن نگهبان و تیم حراست به مدیران، کارمندان و حتی مراجعین حس امنیت و آرامش می دهد. بعلاوه از دارایی ها و جان تیم شما نیز در برابر عوامل خطرناک بیرونی محافظت می کند. البته کار حراست و نگهبانی فقط به حفظ امنیت محدود نشده و در مواقع اضطرار و موقعیت های اورژانسی نیز دست به ابتکار عمل زده و اقدام فوری انجام می دهند. در کنار تیم حراست، داشتن یک اتوماسیون حراست و نگهبانی نیز برای کنترل صد در صدی عبور و مرور توسط مامور حراست امری ضروری است.
در این مطلب درباره اهمیت داشتن نیروی نگهبانی و نرم افزار حراست و نگهبانی صحبت کردیم.
سؤالات متداول درباره حراست و نگهبانی در سازمانها
وظیفه اصلی مامور حراست و نگهبانی چیست؟
مامور حراست وظیفه تأمین امنیت سازمان، حفاظت از اموال، کنترل ورود و خروج پرسنل و مهمانان، پیشگیری از خرابکاری و واکنش سریع در شرایط اضطراری را بر عهده دارد.
تفاوت حراست و نگهبانی چیست؟
نگهبانی معمولاً به فعالیت یک یا چند نیروی حفاظتی در یک مکان مشخص گفته میشود، در حالی که حراست شامل تیمی از نیروها برای حفاظت گستردهتر سازمان است.
حضور مامور حراست چه تأثیری بر امنیت سازمان دارد؟
حضور نگهبان باعث بازدارندگی بصری برای خرابکاران، کاهش وقوع جرم، افزایش حس امنیت پرسنل و مراجعهکنندگان و شناسایی تهدیدهای احتمالی میشود.
مزایای استفاده از تیم حراست و نگهبانی چیست؟
افزایش امنیت و ایمنی، بازدارندگی بصری، اجرای قوانین و مقررات، رضایت مشتریان و پاسخگویی سریع در شرایط اضطراری از مهمترین مزایای آن است.